Sık Sorulan Sorular

Osmanlı Tarihçileri’ni kullanırken

Osmanlı Tarihçileri, Encyclopaedia of Islam gibi temel kaynaklarda bulunmayan ne gibi bilgiler sunuyor?

Bu veritabanı, bütün Osmanlı tarihçilerini sistematik bir şekilde kapsayarak standart bir format içinde sunmasının yanısıra, gerek bu tarihçiler ve gerekse eserlerinin içeriği ve tarihyazımı açısından önemlerine dair tipik ansiklopedi maddelerinden çok daha detaylı bilgi içerecek. Dahası, Osmanlı Tarihçileri dünyanın dört bir yanında nüshaları olan bu eserler hakkında en kapsamlı, en doğru ve en güncel bilgileri verecek.

Veritabanını neden tarihçilerle sınırladık?

Günümüz tarihçilerinin kullandığı birincil kaynakların birçok değişik edebi türü içerdiğinin bilincinde olmamıza karşın, pratik nedenlerle bu projenin kapsamını sınırlamak durumunda kaldık. Şu anki haliyle projenin üç sene içinde tamamlanması planlanıyor.

Bir “tarihçi” veya “tarih” nasıl tanımlandı?

“Tarihçi” tanımlamamızı mümkün olduğunca geniş tutuyoruz. Bu tanıma sadece Osmanlı tarihi yazanlar dahil değil. Mesela peygamber biyografilerini de birer tarih eseri olarak kabul ediyoruz. Sadece saf bir edebiyat eseri olarak yazılmış eserler bu kategoriye dahil değil.

Bir “Osmanlı” tarihçisi nasıl tanımlandı? Bu tanımlama geçici bir süre için Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşamış olan yabancıları da kapsıyor mu?

Projemiz çerçevesinde, “en azından hayatlarının bir kısmında Osmanlı tebası olarak yaşamış” bireyleri “Osmanlı” olarak tanımladık. Bu bağlamda örneğin seyyahlar kapsam dışında bırakıldılar. Daha fazla bilgi için lütfen Projenin amacı ve kapsamı ve Dil ile ilgili hususlar bölümlerini okuyunuz.

Osmanlı İmparatorluğu deyince neresi ve ne zaman kastediliyor?

Farklı bölgeleri farklı zamanlarda Osmanlı İmparatorluğu’na dahil sayıyoruz. Bu yüzden de, örneğin, Kahire’de 1517’den sonra, Atina’da 1830’a kadar ve İstanbul’da 1923’e kadar yazılmış eserler projemize dahil ediliyor.

Ya herhangi bir tarihçi hem Osmanlı döneminde hem de Osmanlı dönemi sonrasında yaşadıysa?

Bu gibi durumlarda o tarihçinin sadece Osmanlı döneminde verdiği eserler detaylıca incelenecek. Bir örnekle açıklayacak olursak, Mehmed Fuat Köprülü’nün Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar (1918) adlı eserinden detaylı bir şekilde bahsedilirken aynı yazarın Origines de l’Empire Ottoman (1935) başlıklı kitabı bu tür bir incelemenin kapsamı dışında kalacak. Sınır 1922 yılı olacak.

Osmanlı Tarihçileri’nin maddelerinden kopyalamak suretiyle alıntı yapıp kendim yazmışım gibi kullanabilir miyim?

Tabii ki hayır. Veritabanı dahilindeki bilgiler kitaplarda olduğu gibi telif hakkı kanunlarının koruması altındadır. Bu tamamen yasal boyutunun yanısıra, Osmanlı tarihi alanında çalışmalarıyla tanınmış birçok araştırmacının katılımcısı olduğu böyle bir çalışmanın herhangi bir parçasını gerekli referansı vermeden iktibas etmek herhangi bir basılı kitaptan referans göstermeden intihal etmekten farksızdır.

Kendi internet sayfamdan Osmanlı Tarihçileri web sitesine bir bağlantı koyabilir miyim?

Tabii. Bizi haberdar etmeyi unutmayın! Eğer proje logosunu da kullanmak isterseniz bize yazın: hoe@fas.harvard.edu.

Osmanlı Tarihçileri’ne katkıda bulunurken

Bağımsız araştırmacıların ve amatör tarihçilerin de başvurularını kabul ediyor musunuz?

Projenin henüz paylaştırılmamış maddelerinin bir listesi yayınlandıktan sonra, tüm başvurular dikkate alınacak. Editörler kurulu tüm katılımcılardan aynı yüksek kalitede maddeler bekliyor. Geçici olarak da olsa tüm tarihçileri kapsayamamayı düşük kalitede maddeleri kabul etmeye tercih etmekteyiz.

Veritabanına bir madde ile katkıda bulunmaya davet edildim fakat kendimi İngilizce yazma hususunda yeterli görmüyorum. Makalemi başka bir dilde yazabilir miyim?

Veritabanımız iki dilde işlem gördüğünden dolayı sadece Türkçe ve İngilizce yazılmış makaleleri kabul edebiliyoruz. Bu iki dilde yazılmış makaleler proje düzeltmenleri tarafından genel kurallarımız doğrultusunda redakte edilecek.

Osmanlı Tarihçileri’ne yazdığım makale neşredilmiş bir makale olarak gösterilebilir mi?

Osmanlı Tarihçileri’ne yazdığınız makaleler, herhangi bir ansiklopedide neşredilmiş bir yayından farksızdır. Sizin adınız altında yayınlanmış makalede, bir keşfiniz, ilk defa kullanılan bir kaynak, bulduğunuz orjinal bir bilgi veya iddianız yayınlandığı tarihten itibaren size ait sayılacaktır. Kısacası, burada yayınlanan makaleler akademik prosedür açısından mesela TDV İslam Ansiklopedisi’nde yayınlayacağınız herhangi bir makaleden farklı olmayacaktır.

Osmanlı Tarihçileri’nde yayınladığım makalenin yayınlanma tarihi nasıl belli olacak?

Osmanlı Tarihçileri’de yayınlanan makalelerin altında yayın tarihleri bulunacak. Makale editörlerce kabul edilip web sayfasına konulduğu tarihten itibaren yayınlanmış hükmünde olacaktır. Makalenin altındaki bu tarih makalelerin “yayın tarihi” olacak.

Daha önce yayınlandığım bir makaleyi Osmanlı Tarihçileri’ne sunabilir miyim?

Prensipte bu mümkün. Editörlerin onayı ve makalenin proje kuralları çerçevesinde formatının değiştirilmesi ve bilgilerin yenilenmesi gerekebilir.

Birisi benim Osmanlı Tarihçileri’ne girdiğim orjinal bir bilgiyi alıp kullanırsa ne olacak? İnternetteki bilgileri kaynak göstermek çok yaygın bir uygulama değil!

Osmanlı Tarihçileri’ne giren orjinal bir bilgiyi, web sayfasında yayınlanma tarihinden itibaren (girilen her bilginin altında yayınlanma tarihi olacak) kaynak göstermeden kullanmanın herhangi yayınlanmış bir kitaptan intihal yapmaktan hiç bir farkı yok. Biz de internette yayınlanan bilgileri kaynak gösterme alışkanlığının henüz tam yerleşmediğinin bilincindeyiz. Fakat Osmanlı Tarihçileri orjinal bilgiler içeren bilimsel bir yayın olduğu için kaynak göstermeden kullanmak intihaldir.

Osmanlı Tarihçileri’nde yayınlanan bir makalemde daha sonra düzeltmek istediğim bir bilgi olursa ne olacak?

Editörlerin onayıyla düzeltebilirsiniz.

Başka bir meslektaşın makalesinde olmayan bir bilgi, bilinmeyen bir yazma ya da kendimin keşf ettiğim bir hata olursa ne yapmalıyım?

Lütfen editörlere bildiriniz (hoe@fas.harvard.edu). Editörler makale yazarı ile iletişimden ve onun onayını aldıktan sonra bilgiyi ekleyecekler veya hatayı düzeltecekler. Düzelti teklifini yapana makalenin sonunda teşekkür edilecek.

Osmanlı Tarihçileri’nin geleceği

Veritabanı internet üzerinden serbestçe kullanılabilecekse neden CD-ROM ya da kitap formatında yayınlanması düşünülüyor?

Editörler kurulu veritabanının nihai formatı üzerinde henüz kesin bir karara varmadı. Bu kararın alınmasında erişim kolaylığı, güvenlik, telif hakları ve güncelleştirilebilme gibi bir çok husus göz önüne alınacak.

Maddelerin projenin internet sayfasında yayınlanan halleri son halleri mi olacak, yoksa bu aşamada tamamlanmamış ve devam eden bir çalışma niteliğinde mi düşünmek daha doğru olur?

Veritabanının bitmemiş versiyonunda maddelerin değiştirilmesi ve geliştirilmesine devam edilecek.

Burada cevaplanmamış bir sorum varsa kiminle temasa geçebilirim?

Bize hoe@fas.harvard.edu adresinden ulaşabilirsiniz.